Quản lý thi công và nghiệm thu công trình năm 2026: Những quy định cần biết

Sapo: Từ ngày 01/07/2026, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 207/2026/NĐ-CP tạo khung pháp lý mới về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và nghiệm thu công trình. Các quy định tập trung vào trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu, giám sát thi công và cơ chế kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Quản lý thi công và nghiệm thu được thực hiện theo quy định nào?

Nghị định 207/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/06/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Nghị định gồm 5 chương, 54 điều và 11 phụ lục. Nội dung tập trung vào quản lý chất lượng, thi công xây dựng, bàn giao công trình, bảo hành, bảo trì và xử lý sự cố công trình.

Đối với công tác thi công và nghiệm thu, Nghị định quy định cụ thể hơn trách nhiệm của các chủ thể tham gia xây dựng. Đồng thời, quy định rõ những trường hợp công trình phải được cơ quan nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu.

Yêu cầu đối với thi công xây dựng công trình

Theo quy định của Luật Xây dựng, việc thi công phải tuân thủ thiết kế xây dựng được duyệt, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các quy định liên quan đến sử dụng vật liệu xây dựng.

Quá trình thi công phải bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy và chữa cháy, an toàn trong sử dụng, mỹ quan, bảo vệ môi trường và các điều kiện an toàn khác theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, công tác thi công phải bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Các biện pháp cần thiết phải được thực hiện để bảo đảm an toàn cho người, thiết bị thi công, công trình ngầm và các công trình liền kề.

Đối với những hạng mục hoặc công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, phòng cháy và chữa cháy, phải thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn tương ứng.

Trách nhiệm trong quá trình thi công

Quản lý chất lượng công trình được thực hiện xuyên suốt quá trình xây dựng. Chủ đầu tư, nhà thầu và các chủ thể liên quan đều có trách nhiệm theo phạm vi công việc của mình.

Trong quá trình thi công, cần kiểm soát chất lượng vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng đưa vào công trình. Đồng thời, các công việc xây dựng phải được kiểm tra, giám sát và nghiệm thu theo quy định.

Việc nghiệm thu không chỉ được thực hiện khi toàn bộ công trình hoàn thành. Đối với những công việc, giai đoạn hoặc bộ phận cần kiểm soát chất lượng, việc kiểm tra và nghiệm thu phải được thực hiện phù hợp với quá trình thi công.

Nhà ở riêng lẻ cũng có quy định về quản lý chất lượng

Nghị định 207/2026/NĐ-CP quy định riêng nội dung quản lý chất lượng và thi công đối với nhà ở riêng lẻ.

Theo thông tin do Bộ Xây dựng công bố, việc tổ chức giám sát thi công, lập và lưu trữ hồ sơ công trình nhà ở riêng lẻ về nguyên tắc được khuyến khích, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc.

Tuy nhiên, một số trường hợp nhà ở riêng lẻ thuộc diện quy định cụ thể thì vẫn phải thực hiện các yêu cầu quản lý tương ứng.

Điều này giúp phân biệt yêu cầu quản lý đối với nhà ở riêng lẻ thông thường với các công trình có quy mô, tính chất hoặc mức độ ảnh hưởng lớn hơn.

Công trình nào phải được kiểm tra công tác nghiệm thu?

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định 207/2026/NĐ-CP là quy định về kiểm tra công tác nghiệm thu.

Theo Điều 25, công trình xây dựng phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu trong quá trình thi công và khi hoàn thành thi công đối với các trường hợp thuộc diện quy định.

Nhóm này bao gồm:

Công trình thuộc dự án quan trọng quốc gia;
Công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp theo quy định;
Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng;
Trường hợp dự án có nhiều công trình, tổ hợp công trình hoặc dây chuyền công nghệ gồm nhiều hạng mục, việc kiểm tra tập trung vào những hạng mục, công trình thuộc các nhóm nêu trên.

Như vậy, không phải mọi công trình xây dựng đều thuộc diện cơ quan nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu theo cùng một cơ chế.

Phạm vi kiểm tra được xác định dựa trên quy mô, tính chất kỹ thuật và mức độ ảnh hưởng của công trình.

Kiểm tra nghiệm thu được thực hiện trong quá trình thi công và khi hoàn thành

Điểm đáng chú ý là công tác kiểm tra nghiệm thu có thể được thực hiện ở cả hai giai đoạn.

Thứ nhất là trong quá trình thi công. Đây là giai đoạn nhằm kiểm tra chất lượng và phát hiện những tồn tại cần khắc phục trong quá trình xây dựng.

Thứ hai là khi hoàn thành thi công xây dựng công trình. Việc kiểm tra nhằm xem xét các điều kiện liên quan đến công tác nghiệm thu hoàn thành theo quy định.

Trong quá trình kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu chủ đầu tư và các bên liên quan giải trình, khắc phục tồn tại nếu có.

Trường hợp cần thiết, cơ quan kiểm tra có thể yêu cầu thực hiện thí nghiệm đối chứng, kiểm định xây dựng hoặc thử nghiệm khả năng chịu lực của kết cấu công trình theo quy định.

Trách nhiệm của chủ đầu tư khi nghiệm thu công trình

Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức quản lý chất lượng, quản lý thi công xây dựng và nghiệm thu hoàn thành công trình theo quy định.

Khi công trình đủ điều kiện nghiệm thu, việc nghiệm thu phải được lập thành hồ sơ theo quy định.

Trong hồ sơ phục vụ quản lý, sử dụng công trình có biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng của chủ đầu tư và phụ lục các tồn tại cần sửa chữa, khắc phục nếu có.

Đối với trường hợp thuộc diện phải được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, hồ sơ còn có thông báo chấp thuận kết quả nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng theo quy định.

Vai trò của kiểm tra công tác nghiệm thu

Kiểm tra công tác nghiệm thu là một khâu trong hệ thống quản lý chất lượng công trình.

Việc kiểm tra không thay thế trách nhiệm quản lý chất lượng của chủ đầu tư và các nhà thầu. Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức quản lý chất lượng, thi công và nghiệm thu theo trách nhiệm được pháp luật quy định.

Đối với công trình thuộc diện cơ quan nhà nước kiểm tra, việc kiểm tra giúp cơ quan có thẩm quyền xem xét công tác nghiệm thu theo phạm vi được pháp luật quy định.

Cách tiếp cận này tập trung nhiều hơn vào những công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp hoặc có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng.

Một số lưu ý khi thi công và nghiệm thu công trình năm 2026

Chủ đầu tư cần xác định ngay từ đầu công trình có thuộc đối tượng phải được cơ quan nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu hay không.

Trong quá trình thi công, cần tổ chức kiểm tra, giám sát và nghiệm thu các công việc xây dựng theo yêu cầu của thiết kế và quy định pháp luật.

Các hồ sơ về chất lượng, nghiệm thu và những nội dung liên quan cần được lập, quản lý và lưu trữ theo quy định.

Đối với công trình thuộc diện cơ quan nhà nước kiểm tra nghiệm thu, chủ đầu tư cần phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình kiểm tra và thực hiện việc khắc phục các tồn tại được yêu cầu.

Đặc biệt, việc nghiệm thu không nên chỉ được xem là bước thủ tục ở cuối quá trình xây dựng. Công tác kiểm soát chất lượng cần được thực hiện xuyên suốt từ thi công đến hoàn thành công trình.

Kết luận

Quản lý thi công và nghiệm thu công trình từ ngày 01/07/2026 được thực hiện theo khung pháp lý mới của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 207/2026/NĐ-CP.

Các quy định tập trung vào việc kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công, trách nhiệm của các chủ thể tham gia xây dựng và kiểm tra công tác nghiệm thu đối với những công trình thuộc diện quy định.

Đáng chú ý, cơ chế kiểm tra nghiệm thu được xác định theo quy mô, tính chất kỹ thuật và mức độ ảnh hưởng của công trình. Qua đó, việc quản lý được phân loại phù hợp với từng nhóm công trình.

Quyhoach24h.vn sẽ tiếp tục cập nhật các quy định pháp lý mới về xây dựng, quy hoạch và quản lý công trình, giúp người dân và chủ đầu tư dễ dàng theo dõi, tra cứu và thực hiện đúng quy định.

Văn bản pháp lý

Thi công và nghiệm thu công trình 2026: Quy định cần biết