Cấp lại giấy phép xây dựng năm 2026: Khi nào bị thu hồi, hủy giấy phép?
Giấy phép xây dựng bị mất, rách hoặc nát có thể được cấp lại theo quy định mới. Trong khi đó, giấy phép được cấp không đúng quy định hoặc công trình xây dựng sai phép nhưng không khắc phục đúng thời hạn có thể bị thu hồi. Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp này tại Điều 64 và Điều 65.
Cấp lại giấy phép xây dựng năm 2026 được thực hiện khi nào?
Theo Điều 64 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, giấy phép xây dựng được cấp lại trong trường hợp bị rách, nát hoặc bị mất.
Giấy phép được cấp lại là bản sao của giấy phép đã được cấp, không phải một giấy phép mới với nội dung thay đổi.
Quy định này giúp người dân, chủ đầu tư có thể tiếp tục sử dụng giấy phép trong trường hợp bản giấy đã bị mất hoặc hư hỏng mà không phải thực hiện lại toàn bộ thủ tục cấp giấy phép xây dựng mới.
Hồ sơ cấp lại giấy phép xây dựng gồm những gì?
Điều 64 quy định hồ sơ đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng gồm:
- Đơn đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng theo Mẫu số 02 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy phép xây dựng đã được cấp đối với trường hợp giấy phép bị rách, nát.
Trong đơn đề nghị, người đề nghị cấp lại phải nêu rõ lý do đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng.
Đối với trường hợp giấy phép bị mất, hồ sơ được thực hiện theo nội dung yêu cầu của Điều 64 và mẫu đơn tương ứng.
Giấy phép xây dựng bị rách, nát có được cấp lại không?
Có.
Đây là một trong hai trường hợp được Điều 64 quy định rõ. Khi giấy phép xây dựng bị rách hoặc nát, người đề nghị cấp lại phải nộp bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy phép đã được cấp cùng đơn đề nghị.
Giấy phép cấp lại là bản sao giấy phép đã cấp trước đó. Vì vậy, thủ tục này nhằm khôi phục giấy phép đã được cấp, không phải xin cấp một giấy phép với nội dung mới.
Giấy phép xây dựng bị mất xử lý thế nào?
Trường hợp giấy phép xây dựng bị mất cũng thuộc diện được cấp lại.
Người đề nghị sử dụng Mẫu số 02 Phụ lục II, trong đó nêu rõ lý do đề nghị cấp lại. Cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp lại theo quy định tại Điều 64 Nghị định 217/2026/NĐ-CP.
Điểm cần lưu ý là cấp lại giấy phép do mất không đồng nghĩa với việc thay đổi nội dung giấy phép. Nội dung giấy phép cấp lại được xác định trên cơ sở giấy phép đã được cấp trước đó.
Khi nào giấy phép xây dựng bị thu hồi?
Khác với cấp lại, thu hồi giấy phép xây dựng là biện pháp được áp dụng trong những trường hợp vi phạm quy định về cấp phép hoặc xây dựng.
Theo khoản 1 Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, giấy phép xây dựng bị thu hồi trong hai trường hợp:
Thứ nhất, giấy phép xây dựng được cấp không đúng quy định của pháp luật.
Trường hợp này liên quan đến chính quá trình cấp giấy phép. Khi giấy phép được xác định là cấp không đúng quy định, cơ quan có thẩm quyền thực hiện thu hồi theo trình tự pháp luật.
Thứ hai, chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai với giấy phép xây dựng trong thời hạn ghi trong văn bản xử lý vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy, việc xây dựng sai giấy phép không chỉ liên quan đến xử lý vi phạm về trật tự xây dựng. Nếu chủ đầu tư không thực hiện yêu cầu khắc phục trong thời hạn được yêu cầu, giấy phép xây dựng có thể thuộc trường hợp bị thu hồi.
Thu hồi và hủy giấy phép xây dựng khác nhau thế nào?
Hai khái niệm này được đặt cạnh nhau trong Điều 65 nhưng có trình tự khác nhau.
Thu hồi là việc cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi giấy phép trong các trường hợp được quy định.
Sau khi có quyết định thu hồi, việc xử lý tiếp theo được thực hiện theo trình tự tại Điều 65.
Hủy giấy phép được thực hiện trong trường hợp giấy phép đã bị thu hồi nhưng không được nộp lại theo quy định. Khi đó, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc hủy giấy phép theo quy định.
Do đó, không nên đồng nhất việc thu hồi với hủy giấy phép. Đây là các bước xử lý được quy định trong cùng một quy trình.
Trình tự xử lý khi giấy phép bị thu hồi
Theo Điều 65, đối với trường hợp giấy phép thuộc diện bị thu hồi, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc thu hồi theo quy định.
Sau khi có quyết định thu hồi, chủ đầu tư phải thực hiện các trách nhiệm liên quan đến giấy phép bị thu hồi.
Trường hợp chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai giấy phép trong thời hạn được yêu cầu, đây cũng là một căn cứ để thực hiện thu hồi theo quy định.
Việc thu hồi vì vậy không phải là thủ tục cấp lại hay điều chỉnh giấy phép. Đây là biện pháp xử lý đối với giấy phép thuộc trường hợp pháp luật quy định phải thu hồi.
Sau khi bị thu hồi có được xin cấp giấy phép mới không?
Việc cấp giấy phép xây dựng sau khi giấy phép trước đó bị thu hồi phải được xem xét theo các điều kiện và quy định pháp luật tại thời điểm đề nghị cấp phép.
Việc bị thu hồi giấy phép trước đó không đồng nghĩa với việc nội dung công trình mặc nhiên được tiếp tục xây dựng theo giấy phép cũ.
Đặc biệt, trường hợp giấy phép bị thu hồi do công trình xây dựng sai giấy phép nhưng chủ đầu tư không khắc phục theo yêu cầu thì cần xử lý đầy đủ phần vi phạm theo văn bản của cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Cấp lại, điều chỉnh và gia hạn giấy phép là ba thủ tục khác nhau
Trong thực tế, ba trường hợp này dễ bị nhầm lẫn.
Cấp lại giấy phép áp dụng khi giấy phép bị mất, rách hoặc nát. Nội dung cấp lại dựa trên giấy phép đã được cấp.
Điều chỉnh giấy phép áp dụng khi trong quá trình xây dựng có thay đổi thiết kế thuộc các trường hợp phải điều chỉnh theo Điều 63 Nghị định 217/2026/NĐ-CP.
Gia hạn giấy phép áp dụng khi đến thời điểm giấy phép hết hiệu lực khởi công mà công trình chưa được khởi công. Mỗi giấy phép được gia hạn tối đa 2 lần, mỗi lần 12 tháng.
Việc phân biệt đúng ba thủ tục giúp xác định chính xác loại hồ sơ cần chuẩn bị và tránh thực hiện sai thủ tục.
Những điểm cần lưu ý về giấy phép xây dựng năm 2026
Người dân và chủ đầu tư nên lưu ý một số nội dung:
- Giấy phép bị mất, rách hoặc nát có thể đề nghị cấp lại.
- Hồ sơ cấp lại sử dụng Mẫu số 02 Phụ lục II.
- Giấy phép được cấp lại là bản sao của giấy phép đã cấp.
- Giấy phép cấp không đúng quy định có thể bị thu hồi.
- Xây dựng sai giấy phép nhưng không khắc phục trong thời hạn được yêu cầu cũng có thể dẫn đến thu hồi giấy phép.
- Thu hồi và hủy giấy phép là hai bước xử lý khác nhau.
- Điều chỉnh và gia hạn giấy phép không phải là thủ tục cấp lại.
Kết luận
Điều 64 và Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định rõ hai nhóm vấn đề là cấp lại giấy phép xây dựng và thu hồi, hủy giấy phép xây dựng.
Trong đó, giấy phép bị mất, rách hoặc nát có thể được cấp lại. Ngược lại, giấy phép được cấp không đúng quy định hoặc trường hợp chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai giấy phép trong thời hạn yêu cầu có thể bị thu hồi.
Quyhoach24h.vn sẽ tiếp tục cập nhật các quy định pháp lý mới về xây dựng, quy hoạch và quản lý công trình, giúp người dân và chủ đầu tư dễ dàng theo dõi, tra cứu và thực hiện đúng quy định.