Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 – Giai đoạn 2045 (Tham khảo)
Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 đang được Hà Nội tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Phương án nghiên cứu có quy mô khoảng 11.418 ha, thuộc địa giới 16 xã, phường, với định hướng tổ chức lại không gian ven sông theo hướng an toàn phòng chống lũ, sinh thái, hạ tầng đồng bộ, phát triển kinh tế và bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử.
Nội dung dưới đây mang tính tham khảo phương án đang được công khai lấy ý kiến, không có giá trị pháp lý thay thế đồ án quy hoạch đã được phê duyệt.
Điều chỉnh QHPK đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000
Hà Nội đang triển khai lấy ý kiến Nhân dân đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Theo thông tin của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, việc lấy ý kiến được triển khai theo Kế hoạch số 102-KH/TU ngày 05/9/2026 của Thành ủy Hà Nội. Công tác lấy ý kiến được xác định là một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện phương án quy hoạch, đồng thời tạo điều kiện để người dân trong phạm vi chịu ảnh hưởng tham gia đóng góp ý kiến.
Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, phương án điều chỉnh được nghiên cứu để phục vụ triển khai Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đồng thời tổ chức lại không gian đô thị, cảnh quan và hệ thống hạ tầng khu vực ven sông.
Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa đồ án Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã được phê duyệt năm 2022 và phương án điều chỉnh tổng thể đang lấy ý kiến.
Phạm vi Điều chỉnh QHPK đô thị sông Hồng
Phạm vi nghiên cứu của phương án điều chỉnh kéo dài khoảng 40 km theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, khu vực nghiên cứu thuộc địa giới 16 xã, phường, gồm 9 xã và 7 phường, với tổng diện tích khoảng 11.418 ha.
Trong kế hoạch lấy ý kiến, Hà Nội xác định 16 xã, phường nằm trong ranh giới lập quy hoạch gồm:
- Thượng Cát
- Đông Ngạc
- Phú Thượng
- Hồng Hà
- Bồ Đề
- Long Biên
- Lĩnh Nam
- Ô Diên
- Mê Linh
- Thiên Lộc
- Vĩnh Thanh
- Đông Anh
- Bát Tràng
- Thanh Trì
- Nam Phù
- Hồng Vân
Ngoài phạm vi lập quy hoạch, thành phố cũng xác định 8 xã, phường thuộc vùng ảnh hưởng được tham gia lấy ý kiến gồm Tây Hồ, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Hai Bà Trưng, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Yên Sở và Yên Lãng.
Hiện trạng khu vực nghiên cứu
Khu vực nghiên cứu có đặc điểm rất khác với một khu đô thị thông thường khi bao gồm đồng thời mặt nước sông, đất sản xuất nông nghiệp, đất ở, khu dân cư và các không gian khác.
Theo báo cáo của Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, trong tổng diện tích khoảng 11.418 ha, hiện trạng gồm:
- Mặt nước: khoảng 3.626 ha, chiếm khoảng 30%; trong đó mặt nước sông khoảng 3.378 ha.
- Đất sản xuất nông nghiệp: khoảng 5.741 ha, chiếm khoảng 50%.
- Đất ở: khoảng 1.102 ha, chiếm khoảng 10%.
- Các chức năng khác: khoảng 949 ha, chiếm khoảng 8%.
- Dân số hiện trạng: khoảng 279.525 người.
Cơ cấu trên cho thấy không gian sông Hồng hiện vẫn có tỷ trọng lớn của mặt nước và đất sản xuất nông nghiệp.
Do đó, phương án điều chỉnh phải giải quyết đồng thời nhiều yêu cầu: bảo đảm an toàn phòng chống lũ, bảo vệ không gian sinh thái, tổ chức hạ tầng, cải thiện cảnh quan và từng bước hình thành các không gian đô thị phù hợp.
Định hướng dân số và sử dụng đất
Theo phương án được Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội công bố, quy mô dân số dự báo khoảng 800.000 – 1.200.000 người.
Chỉ tiêu sử dụng đất dân dụng được nghiên cứu khoảng 55 m²/người, trong khi chỉ tiêu sử dụng đất đơn vị ở khoảng 15 m²/người.
Phương án cũng nghiên cứu khoảng 3.900 ha diện tích xây dựng và tôn cao bãi sông.
Đây là các chỉ tiêu thuộc phương án điều chỉnh đang được nghiên cứu và lấy ý kiến, vì vậy không nên sử dụng các số liệu này để thay thế các chỉ tiêu pháp lý của đồ án hiện hành.
Vì sao cần điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng?
Theo báo cáo của Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, sông Hồng và khu vực ven sông có vai trò đặc biệt đối với cấu trúc không gian và quá trình phát triển của Hà Nội.
Hệ thống đê được hình thành nhằm phục vụ yêu cầu phòng chống lũ. Tuy nhiên, quá trình này cũng tạo ra sự ngăn cách nhất định giữa không gian đô thị và khu vực ven sông.
Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật tại khu vực ngoài đê còn thiếu đồng bộ; cảnh quan ven sông chưa được đầu tư tương xứng; một số khu vực còn tồn tại tình trạng sử dụng đất ven sông chưa phù hợp và vấn đề môi trường.
Phương án điều chỉnh vì vậy được nghiên cứu theo hướng giải quyết đồng thời các vấn đề về an toàn, sinh thái, hạ tầng, không gian đô thị và cảnh quan.
Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
Một trong những động lực quan trọng của phương án điều chỉnh là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, Quy hoạch tổng thể Thủ đô xác định cấu trúc phát triển gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực, trong đó Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là một trong những trục động lực phát triển của Thủ đô.
Trục này được nghiên cứu không chỉ dưới góc độ giao thông mà còn gắn với tổ chức lại không gian đô thị hai bên sông.
Các nội dung về cảnh quan, không gian xanh, hạ tầng, dịch vụ, văn hóa và kết nối giao thông được nghiên cứu trong cùng một tổng thể.
6 giá trị cốt lõi của phương án điều chỉnh
Phương án điều chỉnh xác định 6 giá trị cốt lõi trong quá trình tổ chức không gian sông Hồng:
An toàn phòng chống lũ – Sinh thái – Hạ tầng – Chuyển đổi chức năng – Phát triển kinh tế – Văn hóa văn minh.
Trong đó, an toàn phòng chống lũ vẫn là yêu cầu nền tảng.
Trên cơ sở đó, không gian sinh thái và mặt nước được kết hợp với hạ tầng giao thông, các khu vực chuyển đổi chức năng, hoạt động kinh tế và không gian văn hóa.
Cách tiếp cận này hướng tới việc hình thành một không gian sông Hồng đa chức năng nhưng vẫn phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn và môi trường.
Không gian xanh và cảnh quan ven sông
Một định hướng đáng chú ý của phương án là phát triển không gian hai bên sông thành trục không gian xanh trung tâm.
Các loại hình không gian được nghiên cứu gồm công viên, đường dạo, không gian cộng đồng, thể dục thể thao, văn hóa, lễ hội và cảnh quan ven sông.
Việc tổ chức các không gian này nhằm tăng khả năng tiếp cận sông Hồng của người dân, đồng thời tạo ra hệ thống không gian công cộng liên kết giữa các khu vực.
Đây cũng là hướng tiếp cận khác với việc chỉ coi khu vực ven sông là hành lang kỹ thuật hoặc không gian thoát lũ.
Giao thông trong phương án điều chỉnh
Giao thông được nghiên cứu theo hướng hình thành mạng lưới kết nối liên hoàn.
Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, hệ thống được nghiên cứu gồm giao thông ven sông, cầu vượt sông, đường bộ và đường thủy, qua đó tăng khả năng kết nối giữa hai bờ sông cũng như giữa khu vực ven sông với các khu vực phát triển khác.
Cách tiếp cận đa phương thức giúp giao thông không chỉ phục vụ các khu dân cư mà còn hỗ trợ kết nối các không gian công cộng, khu vực dịch vụ, cảnh quan và các khu vực phát triển đô thị.
Văn hóa, lịch sử và di sản ven sông Hồng
Không gian nghiên cứu có hệ thống di sản và các địa điểm gắn với lịch sử, văn hóa của Hà Nội.
Theo báo cáo điều chỉnh, trong phạm vi nghiên cứu có 123 công trình di tích, gồm:
- 1 di tích xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt;
- 26 di tích cấp quốc gia;
- 35 di tích cấp thành phố;
- 61 di tích chưa xếp hạng.
Ngoài ra có 14 địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến.
Các giá trị này được xem xét trong quá trình tổ chức không gian văn hóa, cảnh quan và du lịch ven sông.
Điều này giúp phương án điều chỉnh không chỉ tập trung vào phát triển hạ tầng mà còn hướng tới khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa vốn có của khu vực.
Tái định cư và ổn định đời sống người dân
Do phương án điều chỉnh gắn với việc triển khai Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, vấn đề giải phóng mặt bằng và tái định cư được nghiên cứu song song.
Theo báo cáo của Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, thành phố định hướng khoảng 265 ha đất tái định cư phục vụ dự án.
Phương án hướng tới đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư, đồng thời ưu tiên duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân.
Đây là nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với các khu dân cư nằm trong phạm vi hoặc khu vực chịu ảnh hưởng của phương án điều chỉnh.
Tổ chức lấy ý kiến phương án điều chỉnh
Hà Nội triển khai lấy ý kiến theo hai giai đoạn.
Trong giai đoạn lập quy hoạch, Ban Quản lý đồ án quy hoạch kiến trúc tổ chức lấy ý kiến.
Đến giai đoạn thẩm định quy hoạch, Sở Xây dựng Hà Nội là đơn vị chủ trì thực hiện.
Đối với cộng đồng dân cư, hồ sơ quy hoạch và phiếu lấy ý kiến được niêm yết, trưng bày tại trụ sở UBND xã, phường hoặc các điểm sinh hoạt công cộng.
Hồ sơ cũng được đăng tải dưới dạng điện tử trên các trang thông tin của Sở Xây dựng, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội và các địa phương để người dân thuận tiện tiếp cận.
Thời gian lấy ý kiến cộng đồng dân cư là 20 ngày kể từ ngày công khai nội dung lấy ý kiến.
Phân biệt phương án điều chỉnh với quy hoạch đã phê duyệt
Đây là nội dung đặc biệt quan trọng khi tra cứu Điều chỉnh QHPK đô thị sông Hồng.
Trước đó, Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 đã được Hà Nội phê duyệt tại Quyết định 1045/QĐ-UBND ngày 25/3/2022.
Phương án năm 2026 là điều chỉnh tổng thể đang được nghiên cứu và lấy ý kiến để phục vụ định hướng phát triển mới, trong đó có Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Do đó, hai nhóm thông tin không nên được sử dụng lẫn nhau.
Đặc biệt, phương án điều chỉnh đang lấy ý kiến không phải là căn cứ pháp lý thay thế ngay lập tức cho đồ án đã được phê duyệt.
Giai đoạn 2045 và giá trị tham khảo
Phương án mà Sếp đang tham khảo được đặt trong định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội, gắn với các mục tiêu phát triển Thủ đô trong giai đoạn đến năm 2045.
Tuy nhiên, cần giữ đúng trạng thái “Tham khảo – không có giá trị pháp lý” đối với nội dung phương án đang được công khai lấy ý kiến.
Các thông tin như quy mô dân số dự báo, diện tích xây dựng và tôn cao bãi sông, cơ cấu sử dụng đất hay phương án tổ chức không gian là nội dung của phương án điều chỉnh đang nghiên cứu, không được hiểu là chỉ tiêu pháp lý đã được phê duyệt.
Ý nghĩa của Điều chỉnh QHPK đô thị sông Hồng
Điều chỉnh tổng thể QHPK đô thị sông Hồng có ý nghĩa trong việc cập nhật phương án tổ chức không gian ven sông theo định hướng phát triển mới của Hà Nội.
Trọng tâm của phương án không chỉ nằm ở giao thông mà còn bao gồm không gian xanh, sinh thái, hạ tầng, văn hóa, dịch vụ, kinh tế và khả năng tiếp cận sông Hồng của người dân.
Việc lấy ý kiến rộng rãi cũng tạo điều kiện để các vấn đề liên quan đến cộng đồng dân cư được phản ánh trong quá trình hoàn thiện phương án.
Nếu được hoàn thiện theo các định hướng đang nghiên cứu, sông Hồng sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc không gian phát triển của Thủ đô, đồng thời trở thành một trục cảnh quan, sinh thái và động lực phát triển mới.
Kết luận
Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 đang được Hà Nội lấy ý kiến đối với đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, có quy mô nghiên cứu khoảng 11.418 ha, chiều dài khoảng 40 km, thuộc địa giới 16 xã, phường.
Phương án nghiên cứu dự báo dân số khoảng 800.000 – 1.200.000 người, diện tích xây dựng và tôn cao bãi sông khoảng 3.900 ha, đồng thời định hướng phát triển không gian theo 6 giá trị cốt lõi: An toàn phòng chống lũ, Sinh thái, Hạ tầng, Chuyển đổi chức năng, Phát triển kinh tế và Văn hóa văn minh.
Đáng chú ý, phương án gắn với định hướng triển khai Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tăng cường kết nối giao thông, phát triển không gian xanh, công viên, cảnh quan, văn hóa và các hoạt động cộng đồng ven sông.
Đây là phương án đang lấy ý kiến, mang tính tham khảo và không có giá trị pháp lý thay thế đồ án quy hoạch đã được phê duyệt. Khi tra cứu một thửa đất hoặc vị trí cụ thể, cần đối chiếu với hồ sơ pháp lý hiện hành và các quyết định được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Nguồn tham khảo
- Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội – Thông tin cụ thể Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội – Hà Nội lấy ý kiến Nhân dân về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng
Tra cứu bản đồ quy hoạch liên quan
Đối chiếu hồ sơ quy hoạch chính thức tại Cổng thông tin Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội.

