Từ năm 2026, người dân chuyển đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, thay vì 100% như trước. Đây là điểm mới theo Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai, được hướng dẫn bởi các nghị định năm 2026.

Mức nộp tiền khi chuyển đất vườn sang đất ở
Theo bài phân tích của luật sư trên Tạp chí Luật sư Việt Nam:
- Diện tích trong hạn mức giao đất ở của địa phương: nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp.
- Diện tích vượt hạn mức (không quá một lần hạn mức): nộp 50%.
- Phần vượt cao hơn nữa: nộp 100%.
Như vậy, khi chuyển đất vườn trong hạn mức, số tiền phải nộp chỉ còn 30% so với cách tính trước đây.
Ví dụ tính tiền chuyển đất vườn sang đất ở
Giả sử giá đất nông nghiệp 2 triệu đồng/m², giá đất ở 10 triệu đồng/m², hạn mức đất ở 200 m². Phần chênh lệch là 8 triệu đồng/m². Theo cách tính cũ, người dân nộp 8 triệu đồng/m²; theo quy định mới, với diện tích trong hạn mức chỉ nộp 30% × 8 triệu = 2,4 triệu đồng/m². Chuyển 200 m² trong hạn mức, số tiền giảm từ 1,6 tỷ đồng xuống còn khoảng 480 triệu đồng.
Con số thực tế khi chuyển đất vườn phụ thuộc bảng giá đất của từng địa phương.
Đã chuyển mục đích trước năm 2026 có được tính lại?
Theo bài phân tích, trường hợp chuyển mục đích từ ngày 01/8/2024 đến trước ngày 01/01/2026 được đề nghị cơ quan thuế tính lại; nếu số phải nộp theo quy định mới thấp hơn số đã nộp thì được khấu trừ vào nghĩa vụ tài chính khác hoặc hoàn trả phần chênh lệch. Người dân nên liên hệ cơ quan thuế nơi có đất để được hướng dẫn cụ thể.
Người đã chuyển đất vườn trong khoảng thời gian này nên giữ lại thông báo nộp tiền và chứng từ đã nộp.
Điều kiện chuyển đất vườn: Thửa đất phải phù hợp quy hoạch
Mức thu giảm không có nghĩa thửa đất nào cũng được chuyển sang đất ở. Việc chuyển mục đích phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép, căn cứ quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất của địa phương. Trước khi nộp hồ sơ, hãy kiểm tra thửa đất có nằm trong khu vực quy hoạch đất ở hay không, có dính chỉ giới đường đỏ hay đất công trình công cộng hay không.
- Mở bản đồ quy hoạch Quyhoach24h, tìm thửa đất theo số tờ, số thửa trên giấy chứng nhận.
- Xem chức năng sử dụng đất của ô quy hoạch theo hướng dẫn đọc ký hiệu bản đồ quy hoạch sử dụng đất.
- Xem thêm cách soi quy hoạch online trước khi làm hồ sơ.
Muốn chuyển đất vườn sang đất ở, thửa đất phải phù hợp quy hoạch; đất nằm trong quy hoạch giao thông, cây xanh hoặc công trình công cộng thường không được chuyển.
Thủ tục chuyển đất vườn do địa phương quy định
Nghị định 49/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 31/01/2026) giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai chậm nhất đến ngày 01/7/2026, theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa, nêu rõ thời gian tối đa và thành phần hồ sơ. Vì vậy, hồ sơ và thời gian giải quyết cụ thể tùy từng tỉnh, thành phố.
Vì vậy, hồ sơ chuyển đất vườn ở mỗi tỉnh, thành có thể khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển 100 m² đất vườn trong hạn mức sang đất ở nộp bao nhiêu?
Bằng 30% × (giá đất ở − giá đất nông nghiệp) × 100 m², theo bảng giá đất của địa phương tại thời điểm tính.
Đất vườn nằm trong quy hoạch giao thông có được chuyển sang đất ở?
Thường không, vì việc chuyển mục đích phải phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; cần kiểm tra quy hoạch trước khi nộp hồ sơ.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Luật sư Việt Nam (LSVN), 19/02/2026; Toàn văn Nghị định 49/2026/NĐ-CP (Báo điện tử Chính phủ).
Tra cứu bản đồ quy hoạch liên quan
Đối chiếu hồ sơ quy hoạch chính thức tại Cổng thông tin Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội.


