Quy hoạch Hà Nội bước sang giai đoạn phát triển mới khi UBND Thành phố Hà Nội chính thức ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Đây là định hướng chiến lược mang tính lịch sử, xác lập tầm nhìn phát triển Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Quy hoạch Hà Nội 100 năm có phạm vi và quy mô như thế nào?
Theo Quyết định 2512/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành, phạm vi lập quy hoạch Hà Nội 100 năm bao gồm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với:
- 126 đơn vị hành chính cấp xã.
- 51 phường và 75 xã.
- Diện tích khoảng 3.359,84 km² (335.984 ha).
Ranh giới quy hoạch
- Phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và Phú Thọ.
- Phía Đông giáp tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên.
- Phía Tây và Tây Bắc giáp tỉnh Phú Thọ.
- Phía Nam và Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình và Phú Thọ.
Ngoài phạm vi hành chính, quy hoạch còn mở rộng nghiên cứu kết nối với Vùng Thủ đô Hà Nội gồm Hà Nội và 5 tỉnh: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình; đồng thời liên kết với Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Quy hoạch Hà Nội lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo
Một trong những điểm nhấn quan trọng của quy hoạch Hà Nội lần này là định hướng phát triển đô thị theo mô hình:
- Đa tầng.
- Đa lớp.
- Đa cực.
- Đa trung tâm.
Trong đó, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo, đóng vai trò kết nối các không gian đô thị, văn hóa và sinh thái của toàn Thủ đô.
Quan điểm xuyên suốt của quy hoạch là xây dựng Hà Nội theo định hướng:
Con người được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển. Đồng thời, các giá trị:
- Văn hiến.
- Bản sắc.
- Sáng tạo.
được xem là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Mục tiêu phát triển của Quy hoạch Hà Nội 100 năm
Đến năm 2035
Theo quy hoạch Hà Nội 100 năm, Thủ đô sẽ trở thành:
- Đô thị xanh, thông minh và hiện đại.
- Thành phố có năng lực cạnh tranh cao.
- Điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.
- Trung tâm giáo dục, đào tạo và y tế chất lượng cao hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
- Trung tâm tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo quan trọng của quốc gia.
Đến năm 2045
Hà Nội hướng tới trở thành:
- Trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
- Nơi hội tụ tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Thành phố đáng sống với chất lượng sống hàng đầu Việt Nam.
Đến năm 2065
Theo định hướng quy hoạch Hà Nội, Thủ đô sẽ trở thành:
- Thành phố toàn cầu.
- Đô thị phát triển bền vững trình độ cao.
- Thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc cao trên thế giới.
Đến năm 2085 và xa hơn
Hà Nội được kỳ vọng sẽ là:
- Trung tâm có tầm ảnh hưởng lớn trong mạng lưới các thành phố toàn cầu.
- Đầu tàu dẫn dắt xu hướng đô thị thông minh.
- Trung tâm kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo quốc tế.
- Siêu đô thị bền vững tiêu biểu của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Đẩy mạnh lộ trình phát triển xanh và xanh hóa nội đô
Một nội dung quan trọng trong quy hoạch Hà Nội 100 năm là chiến lược phát triển xanh, giảm phát thải carbon và thích ứng biến đổi khí hậu.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm:
- Chuyển đổi sang năng lượng sạch.
- Tham gia thị trường carbon.
- Tăng diện tích cây xanh đô thị.
- Bảo vệ đa dạng sinh học.
- Kiểm soát ô nhiễm môi trường vùng.
Thủ đô Hà Nội cũng được giao vai trò trung tâm điều phối các hoạt động kiểm soát ô nhiễm môi trường cho toàn vùng.
Ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông liên vùng
Trong định hướng quy hoạch Hà Nội, giao thông tiếp tục là động lực then chốt mở rộng không gian phát triển đô thị.
Các giải pháp được ưu tiên gồm:
- Phát triển các tuyến giao thông dọc sông.
- Giảm tải cho hệ thống vành đai và các trục hướng tâm.
- Bổ sung tuyến đường bộ và đường sắt kết nối với các tỉnh lân cận.
- Đẩy nhanh xây dựng các cây cầu vượt sông Hồng.
- Mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị.
Việc phát triển giao thông sẽ tạo động lực hình thành các khu đô thị mới, đồng thời tái thiết các khu dân cư và khu phố cũ.
Hà Nội phát triển công nghệ cao và kinh tế số
Một trong những trụ cột quan trọng của quy hoạch Hà Nội 100 năm là xây dựng nền kinh tế dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các ngành ưu tiên thu hút đầu tư gồm:
- Điện tử.
- Chip bán dẫn.
- Trí tuệ nhân tạo (AI).
- Công nghiệp hỗ trợ.
- Logistics.
- Công nghệ số.
Đặc biệt, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô.
Thành phố sẽ phát triển:
- Hạ tầng số.
- Dữ liệu lớn (Big Data).
- Điện toán đám mây.
- Internet vạn vật (IoT).
- Công nghệ chuỗi khối (Blockchain).
nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số trong dài hạn.
Phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn
Theo quy hoạch Hà Nội, các giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội sẽ trở thành nền tảng xây dựng thương hiệu Thành phố sáng tạo của khu vực.
Các định hướng nổi bật gồm:
- Phát triển du lịch văn hóa.
- Mở rộng thị trường dịch vụ văn hóa.
- Bảo tồn các giá trị lịch sử và di sản.
- Nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.
Mục tiêu là đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô trong tương lai.
Tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình đa cực – đa trung tâm
Chiến lược không gian của quy hoạch Hà Nội 100 năm tập trung vào tái cấu trúc đô thị theo mô hình đa cực – đa trung tâm.
Khu vực nội đô lịch sử sẽ ưu tiên bảo tồn các không gian đặc thù như:
- Trung tâm chính trị Ba Đình.
- Hồ Gươm và vùng phụ cận.
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Phố Cổ Hà Nội.
- Phố Cũ.
- Hồ Tây.
- Hành lang sông Hồng.
Đồng thời:
- Giảm mật độ xây dựng tại khu vực trung tâm.
- Tăng diện tích công viên và cây xanh.
- Phát triển không gian ngầm theo mô hình TOD.
- Kết nối chặt chẽ với hệ thống giao thông công cộng.
Xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đào tạo và thu hút nhân tài
Một mục tiêu lớn của quy hoạch Hà Nội là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thành phố sẽ:
- Liên kết giáo dục quốc tế.
- Xây dựng mô hình Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp.
- Thu hút chuyên gia đầu ngành.
- Hình thành đội ngũ “Tổng công trình sư” và “Kiến trúc sư trưởng” cho các dự án chiến lược.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Hà Nội dẫn đầu cả nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị đô thị hiện đại.
Việc ban hành Quy hoạch Hà Nội 100 năm theo Quyết định số 2512/QĐ-UBND đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển Thủ đô. Với tầm nhìn đến năm 2085 và xa hơn, quy hoạch Hà Nội không chỉ hướng tới mục tiêu trở thành thành phố toàn cầu mà còn xây dựng một siêu đô thị xanh, thông minh, sáng tạo và bền vững, giữ vai trò hạt nhân phát triển của toàn vùng Bắc Bộ và Việt Nam trong thế kỷ XXI.